อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด: คู่มือเที่ยวไปกลับจากหัวหิน

อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด หรือ “ภูเขาสามร้อยยอด” คือหนึ่งในทริปไปกลับวันเดียวจากหัวหินที่คุ้มค่าที่สุด ภูเขาหินปูนแหลมคมตั้งตระหง่านขึ้นจากทะเลและบึงน้ำ ซ่อนถ้ำ หาดเงียบสงบ และหนึ่งในภาพที่ถูกถ่ายมากที่สุดของเมืองไทย นั่นคือพระที่นั่งภายในถ้ำพระยานคร

อุทยานอยู่ห่างจากหัวหินไปทางใต้ราว 60 กม. ขับรถประมาณ 1 ชั่วโมง เหมาะกับคู่รักสายลุย ครอบครัวที่มีลูกโตแล้ว ช่างภาพ คนรักการดูนก และทุกคนที่อยากสัมผัสธรรมชาติโดยไม่ต้องเดินทางไกล ถ้าเป็นไปได้ แนะนำให้วางแผนเที่ยวเต็มวัน

เสน่ห์ของอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

เขาสามร้อยยอดคืออุทยานแห่งชาติทางทะเลแห่งแรกของไทย ประกาศจัดตั้งเมื่อปี 1966 ภูมิประเทศผสมผสานทั้งภูเขาหินปูน ป่าชายเลน อ่าวทรายเล็ก ๆ และพื้นที่ชุ่มน้ำจืดขนาดใหญ่ จึงดึงดูดทั้งสายเดินป่า สายทะเล และสายดูนกได้ไม่แพ้กัน พื้นที่ชุ่มน้ำแห่งนี้ยังได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติว่าเป็นแหล่งอาศัยสำคัญของนกน้ำ

ทิวทัศน์เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วระหว่างทาง เดี๋ยวผ่านบ่อกุ้งและนาเกลือ เดี๋ยวก็มาถึงตีนหน้าผาหินสีเทาสูงชัน สัตว์ป่าที่อาจได้เห็นมีทั้งลิงแสม ค่างแว่นถิ่นใต้ที่มีวงขาวรอบดวงตา ตะกวด และในช่วงหน้าหนาวยังมีนกอพยพมากมาย

ต่างจากชายหาดคึกคักใกล้ตัวเมือง ที่นี่ยังให้ความรู้สึกกว้างขวางและสงบ โดยเฉพาะวันธรรมดา สิ่งอำนวยความสะดวกเรียบง่าย มีที่ทำการอุทยาน ร้านอาหารเล็ก ๆ ใกล้ชายหาด และห้องน้ำพื้นฐาน

ไฮไลต์ที่ไม่ควรพลาดในเขาสามร้อยยอด

ถ้ำพระยานครคือไฮไลต์อันดับหนึ่ง ภายในโถงถ้ำขนาดมหึมาที่เพดานยุบตัว มีพระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ ศาลาทรงไทยหลังเล็กที่สร้างถวายพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ในช่วงทศวรรษ 1890 ยามแดดจัด ลำแสงจะส่องผ่านช่องเพดานลงมาโอบล้อมพระที่นั่งอย่างงดงาม การเดินทางต้องนั่งเรือหรือเดินเท้าไปหาดแหลมศาลา แล้วเดินขึ้นเขาตามทางหินชัน อ่านรายละเอียดทั้งหมดได้ในคู่มือถ้ำพระยานครของเรา

ถ้ำไทรเป็นอีกถ้ำที่ต้องปีนขึ้นเขาระยะสั้นแต่ชันจากบริเวณใกล้แหลมศาลา ภายในมีหินงอกหินย้อย และไม่มีไฟส่องสว่าง จึงควรพกไฟฉายไปด้วย ส่วนจุดชมวิวเขาแดงให้วิวกว้างไกลครอบคลุมยอดเขา แม่น้ำ และชายฝั่ง หลังเดินขึ้นเขาระยะสั้นแต่ชัน เป็นจุดยอดนิยมทั้งตอนพระอาทิตย์ขึ้นและช่วงบ่ายแก่ ๆ

บึงบัวเป็นสะพานไม้ทอดยาวผ่านส่วนหนึ่งของบึงน้ำจืด รายล้อมด้วยดอกบัว ต้นกก และนกนานาชนิด ทางเดินราบเรียบ เดินง่าย เหมาะกับเด็กหรือปิดท้ายวันแบบสบาย ๆ ส่วนหาดสามพระยาและหาดแหลมศาลาเหมาะกับการปิกนิกและลงเล่นน้ำ

ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเที่ยวอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

หน้าหนาวซึ่งอากาศเย็นและแห้งราวพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ เหมาะกับการเดินป่าที่สุด และยังเป็นช่วงที่นกอพยพมาอาศัยในพื้นที่ชุ่มน้ำ มีนาคมถึงพฤษภาคมอากาศร้อนจัด ควรออกเดินแต่เช้ามืด ส่วนหน้าฝนทางเดินอาจลื่น และคลื่นอาจกระทบการขึ้นลงเรือที่แหลมศาลา

สำหรับถ้ำพระยานคร ช่วงเวลาของวันสำคัญกว่าฤดูกาล ลำแสงอันโด่งดังมักปรากฏตั้งแต่สายจนถึงราวเที่ยงวัน นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่จึงเริ่มเดินแต่เช้า ซึ่งยังช่วยเลี่ยงแดดร้อนระหว่างปีนขึ้นเขาด้วย

วันธรรมดาคนน้อยกว่าวันหยุดสุดสัปดาห์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ซึ่งครอบครัวคนไทยมาเที่ยวกันคึกคัก

เขาสามร้อยยอด เดินทางยังไงจากหัวหิน

อุทยานอยู่ห่างจากหัวหินไปทางใต้ราว 60 กม. ขับรถประมาณ 1 ชั่วโมง ใช้ถนนสายหลักลงใต้ต่อด้วยถนนท้องถิ่น จุดท่องเที่ยวแต่ละแห่งอยู่ห่างกันพอสมควร มักห่างกัน 10–20 กม. การมีรถส่วนตัวจึงสะดวกกว่ามาก

รถโดยสารสาธารณะมีจำกัด มีรถบัสและรถตู้วิ่งตามถนนใหญ่ไปทางปราณบุรี แต่จากตรงนั้นต้องต่อรถสองแถวหรือมอเตอร์ไซค์รับจ้าง และการเดินทางระหว่างถ้ำ จุดชมวิว และบึงบัวก็ลำบากหากไม่มีรถ นักท่องเที่ยวจำนวนมากจึงเลือกเหมารถพร้อมคนขับ รถของเรารับคุณได้ทุกที่ในหัวหิน พาไปทุกจุดในอุทยาน และรอระหว่างที่คุณเดินป่า

ขับรถเที่ยวเองก็ได้ แต่ป้ายบอกทางในอุทยานค่อนข้างพื้นฐานและบางเส้นทางแคบ ถ้าไปกับทัวร์กรุ๊ป จะต้องเที่ยวตามตารางที่กำหนดและมีเวลาแต่ละจุดน้อยลง

ควรใช้เวลานานแค่ไหน และแผนเที่ยวแนะนำ

เผื่อเวลาเต็มวันราว 6–8 ชั่วโมงจะเที่ยวได้ทั่วโดยไม่ต้องรีบ แผนที่ทำได้จริงคือ ออกจากหัวหินราว 7 โมงเช้า ไปถึงหมู่บ้านบางปูหรือแหลมศาลา ปีนขึ้นถ้ำพระยานครช่วงที่แสงสวย แล้วลงมากินมื้อกลางวันริมหาด

ช่วงบ่ายขับไปบึงบัวเดินเล่นบนสะพานไม้สบาย ๆ แล้วปิดท้ายที่จุดชมวิวเขาแดงรับแสงเย็น หรือแวะถ้ำแก้วหากเปิดให้เข้าชม กลับถึงหัวหินได้ตั้งแต่หัวค่ำ

ถ้ามีเวลาแค่ครึ่งวัน ให้โฟกัสที่ถ้ำพระยานครกับมื้อกลางวัน หรือเลือกเส้นทางง่ายกว่าอย่างบึงบัวและชายหาด หากในกลุ่มมีคนที่ไม่สะดวกปีนเขาชัน

เที่ยวเขาสามร้อยยอดต่อกับที่เที่ยวใกล้เคียง

ระหว่างทางไปหรือกลับจะผ่านปราณบุรี ที่มีวนอุทยานและสะพานไม้ชมป่าชายเลน รวมถึงหาดเงียบสงบอย่างเขากะโหลกและปากน้ำปราณ ซึ่งมีทั้งคาเฟ่และร้านอาหารทะเล

ใครอยากไปต่อ ขับเลยอุทยานไปอีกราว 30 กม. ถึงตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์ แวะอ่าวมะนาวและเขาช่องกระจกที่มีฝูงลิงอาศัยอยู่ เป็นทริปเต็มวันที่ยาวหน่อยแต่วิวสวยตลอดทาง

ของที่ควรพกและมารยาทในอุทยาน

ใส่รองเท้าที่ยึดเกาะดี ไม่ใช่รองเท้าแตะ สำหรับเส้นทางขึ้นถ้ำ พกน้ำดื่ม หมวก ครีมกันแดด ยากันแมลง และไฟฉายเล็ก ๆ สำหรับถ้ำที่มืด หากนั่งเรือควรมีเสื้อผ้าสำรองติดไปด้วย เพราะตอนขึ้นลงเรืออาจเปียก

มีค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานแห่งชาติ โดยอัตราสำหรับคนไทยและชาวต่างชาติแตกต่างกัน ควรเช็กอัตราล่าสุดก่อนไป อย่าให้อาหารลิง เก็บอาหารในถุงที่ปิดมิดชิด นำขยะกลับทุกชิ้น และแต่งกายสุภาพเมื่ออยู่ใกล้พระที่นั่ง

เคล็ดลับก่อนไป

• ออกเดินแต่เช้า ทางขึ้นถ้ำจะเย็นกว่า และลำแสงในถ้ำพระยานครมักสวยที่สุดช่วงสายถึงเที่ยงวัน
• ใส่รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้ารัดส้นสำหรับเดินป่า เพราะทางขึ้นถ้ำชันและเป็นหิน
• พกน้ำอย่างน้อยคนละ 1 ลิตรสำหรับปีนเขา
• เก็บขนมให้มิดชิดจากลิงแสม และห้ามให้อาหารลิงเด็ดขาด
• เตรียมเงินสดไว้จ่ายค่าเข้าอุทยาน ค่าเรือ และร้านอาหารเล็ก ๆ ริมหาด
• สอบถามสภาพคลื่นลมก่อนนั่งเรือไปแหลมศาลา โดยเฉพาะหน้าฝน
• อ่านคู่มือถ้ำพระยานครของเราก่อนออกเดินทาง

คำถามที่พบบ่อย

อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดห่างจากหัวหินเท่าไร

อยู่ห่างจากหัวหินไปทางใต้ราว 60 กม. ขับรถประมาณ 1 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับสภาพจราจรและจุดแรกที่คุณจะไป

เดินขึ้นถ้ำพระยานครยากไหม

ระยะทางสั้นแต่ชันและเป็นหิน โดยทั่วไปใช้เวลาเดินขึ้น 30–45 นาทีด้วยจังหวะสม่ำเสมอ ผู้ใหญ่ที่ร่างกายแข็งแรงพอสมควรและเด็กโตส่วนใหญ่เดินได้ หากพักเป็นระยะและใส่รองเท้าดี ๆ

ลำแสงในถ้ำพระยานครเห็นได้ช่วงไหน

แสงแดดส่องผ่านช่องเพดานถ้ำได้ชัดที่สุดช่วงสายถึงราวเที่ยงวัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและฤดูกาล

ไม่มีรถไปเที่ยวเขาสามร้อยยอดได้ไหม

ไปได้แต่ไม่สะดวก เพราะรถโดยสารสาธารณะไม่เชื่อมจุดท่องเที่ยวที่อยู่กระจายกันในอุทยาน การเหมารถส่วนตัว เช่ารถ หรือไปกับทัวร์จะสะดวกกว่ามาก

เขาสามร้อยยอดมีค่าเข้าไหม

มี ใช้อัตราค่าธรรมเนียมอุทยานแห่งชาติตามมาตรฐาน ซึ่งแตกต่างกันระหว่างคนไทยและชาวต่างชาติ ควรเช็กอัตราล่าสุดก่อนเดินทาง

เวลาเปิด ค่าเข้า และตารางเวลาอาจเปลี่ยนแปลง กรุณาเช็คข้อมูลล่าสุดก่อนเดินทาง